Wikia


Een lijnkleur is een herkenbare kleur (of combinatie van kleuren) op een bord dat voorop de tram wordt aangebracht om personen, die niet lezen kunnen, de gelegenheid te geven de tram te herkennen. Voorts heeft het gebruik van een lijnkleur het voordeel dat de kleur van grotere afstand vaak beter en eerder herkenbaar is dan het lijnnummer.

ToepassingEdit

Gebruik van kleuren als aanduiding voor tramlijnen was oorspronkelijk vooral gericht op de grote hoeveelheid analfabeten in de steden rond 1900 die geen cijfers of letters konden lezen. In Nederland werden (en worden) lijnkleuren onder meer toegepast in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam, in België in Antwerpen en Brussel, in Denemarken in København en in Zwitserland in Zürich.

Deze kleursystemen werden snel ingewikkeld en zeer onderhoudsgevoelig zodat zij in de jaren 1920 in veel steden verdwenen waren. Een overblijfsel hiervan is nog te vinden in Amsterdam waar tot op de dag van vandaag, uit nostalgische overwegingen want de meeste mensen kunnen nu wel lezen, lijnkleuren - naast lijnnummers en richtingfilms - worden gebruikt. In København is de lijnkleur tot de opheffing van het trambedrijf in 1972 in gebruik gebleven.

Gebruik in AmsterdamEdit

Gvba1 1 · Gvba2 2 · Gvba3 3 · Gvba4 4 · Gvba5 5 · Gvba6 6 · Gvba7 7 · Gvba8 8 · Gvba9 9 · Gvba10 10 · Gvba11 11 · Gvba12 12 · Gvba13 13 · Gvba14 14 · Gvba15 15 · Gvba16 16 · Gvba17 17 · Gvba18 18 · Gvba19 19 · Gvba20 20 · Gvba21 21 · Gvba22 22 · Gvba23 23 · Gvba24 24 · Gvba25 25 · Gvba26 26 · Gvba27 27

In Amsterdam wordt uitgegaan van vijf standaardkleuren: wit, geel, groen, rood en blauw. Er zijn vier vlakverdelingen voor twee kleuren ontwikkeld; een diagonale (van linksonder naar rechtsboven), horizontale, verticale en dubbel verticale vlakverdeling. Vijf basiskleuren zijn goed voor 5 tramlijnen en door het combineren van vlakverdelingen en kleuren waren 37 combinaties mogelijk. Combinaties van wit met geel en blauw met groen kwamen wegens de veronderstelde slechte leesbaarheid niet voor. In Den Haag gebeurde dit wel, wit met geel was lijn 6.

37 combinaties was voor de toepassing van tramlijnen in Amsterdam voldoende; er zijn nooit meer dan 25 lijnen tegelijk in dienst zijn geweest (dit was in 1931). In 1916 voegde men nog een kleur toe voor een ringlijn (19, later voor 22): rose.

De kubusvormen (bijvoorbeeld bij lijn 13 en recent de - nog niet ingevoerde - lijnen 58 en 59) zijn er gekomen om onderscheid te kunnen maken met onderhoudswagens. Deze gebruikten namelijk altijd een blauwe aanduiding. In 1982 werd besloten dat er kleurencombinaties moesten komen voor 30 tramlijnen en in 1989 voor meerdere metro- en sneltramlijnen. Deze laatste werden vanaf 50 genummerd. Voor sommige lijnen werden combinaties bedacht die tot negatief commentaar leidden bij trambelangstellenden; de kleuren(combinaties) zouden niet kloppen. Zo is er dispuut over de lijnen 18, 21, 26, 58 en 59.

Gebruik in Den HaagEdit

RichtingbordenDH

Vanaf de indienststelling van de eerste electrische tramlijn in Den Haag in 1904 (lijn 9, Plein · Kurhaus v.v.) werden borden gevoerd met daarop een kleurencombinatie en in schriftletters daaroverheen de bestemmingen en een belangrijke tussenhalte. Later werd hiervan afgeweken en kwamen er ook borden waar bijvoorbeeld alleen PLEIN op stond.

Door de vele wisselingen van lijnen kon het eens consequent bedoelde systeem zich niet meer staande houden. Zo was het de bedoeling dat de kleur rood altijd zou aangeven dat de bewuste tramlijn naar Scheveningen zou rijden. Nadat er een lijn 13 (Westeinde · Plein v.v.; rood/blauw) kwam werd dit inconsequent. Een nieuwe lijn 14/14A (Kurhaus · Valkenbosplein v.v.) werd geel/groen en de nieuwe lijn 12 (Duindorp · Station SS) kreeg een soort grijs terwijl Duindorp zeker tot Scheveningen gerekend mag worden. De lijnkleuren verdwenen in Den Haag in de jaren 1930.

Gebruik in AntwerpenEdit

Alle lijnen van de Antwerpse trams hebben een eigen herkenningskleur.

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 15 24

Een veel gehoorde klacht is echter dat bij de invoering van lijn 6 onzorgvuldig geweest is, en dat het verschil met lijn 24 te klein zou zijn. Verder zijn er geen lijnen waarvan de kleur gelijkaardig is met andere lijnen.

Gebruik in KøbenhavnEdit

RichtingbordenKPH

In København is altijd, zolang er electrische trams waren, gebruik gemaakt van gekleurde aanduidingen. De trams waren op de voorkant en de achterkant voorzien van 2 grote staande, rechthoekige emaillen borden van ongeveer 1,00 x 0,75 meter. Deze waren onder het raam aangebracht en meegebogen met de ronding van de voorkant. Hierop werd de kleurencombinatie van de bewuste tramlijn getoond. Dit systeem kon goed dienst blijven doen omdat er in København weinig veranderingen werden aangebracht in het lijnennet. Enkele korte lijnen met een tijdelijk karakter, bijvoorbeeld spitsuurlijnen, kregen een eenvoudiger bord. Meestal was dit wit met zwarte cijfers erop.

Voor de originele borden wordt tegenwoordig heel veel geld geboden en betaald. Veel is verbrand, veel is in musea terechtgekomen - en niet te koop - en een enkele tramhobbyist heeft ooit op remiseterreinen ’s nachts borden van trams gestolen.

Gebruik in ZürichEdit

In Zürich heeft iedere lijn behalve een nummer ook een kleur: de nummerborden op trams hebben een kleur, met daarin het lijnnummer in het wit (behalve lijn 8 en 13, waar het nummer voor de leesbaarheid op lichtgroen resp. geel zwart is gemaakt). Doordat maar één kleur wordt gebruikt, zijn er niet zo veel kleuronderscheidingen mogelijk. Lijn 2 en 15 zijn beide rood, 3 en 11 zijn beide donkergroen, 4 en 9 zijn beide donkerpaars. De kleuren komen terug op de halteborden, netplattegronden en wegwijzers op stations. Sinds 14 december 2008 hebben ook de trolleybuslijnen lijnkleuren (pastelkleuren, ter onderscheiding van de tramlijnen). Voorheen waren deze (net als de andere buslijnen) gewoon wit met zwarte letters.

Externe linkEdit


Technologie Icoon technologie

Infrastructuur: Boogstraal · Eindpunt · Groefrails · Halte · Keerdriehoek · Keerlus · Kopeindpunt · Oplegwissel · Rails · Strengelspoor · Wissel


Signalisatie: Lijnkleur · Negenoog · Richtingfilm · Vecom · Vetag


Stroomafname: APS · Bovenleiding · Muurrozet · Pantograaf · Sleepbeugel · Trolleystang


XXXXX: Draaistel · Jacobsdraaistel · Tandemaandrijving · Tramophanging


XXXXX: Gelede tram

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.